مسلمانان را به آنان داد آيا با اين كار قتلش جايز است يا نه ؟ جواب : قتل او جايز نيست ؛ چون حاطب بن ابى بلتعه با اهل مكه راجع به اخبار مسلمانان مكاتبه كرد ، ولى رسول اللّه كشتن او را با اين كار جايز ندانست . البته امام به دليل اين كار او را تعزير مىكند و حق دارد او را ببخشد . « 1 » 3 . علّامه حلّى : اگر مسلمانى براى كافر حربى جاسوسى كند و آنان را از اسرار مسلمانان آگاه سازد كشتن او مباح نمىشود ، بلكه اگر امام خواست تعزير مىشود . « 2 » 4 . همو : اگر يكى از مسلمانان اخبار امام و تصميمات وى را براى مشركان بنويسد و آنان را از احوال امام آگاه سازد چنين شخصى كشته نمىشود ؛ زيرا روايت شده كه حاطب بن ابى بلتعه . . . وقتى اين معلوم شد البته امام با توجه به حال او و با توجه به آن چه صلاح مىداند وى را تعزير مىكند و از غنيمت سهم نمىبرد مگر اينكه توبه كند و در صورت توبه از غنيمت بهره‌اى مىبرد . « 3 » 5 . محقق قمى : سؤال : آيا مسلمان مىتواند در تسخير سرزمين‌هاى اسلامى و كشتن و غارت و اسارت مسلمانان با كفار همكارى كند ؟ و اگر پيروزى بر كافران در اين جنگ [ جنگ ايران و روس ] متوقف باشد بر بيرون راندن آنان و كيفر برخى از متمرّدان و بيرون راندن كسانى كه جاسوس مشركان را پناه مىدهند و اسرار مسلمانان را فاش مىكنند آيا اين امور جايز است يا نه ؟ جواب : اسير كردن مسلمان و غارت اموالش جايز نيست ، ولى دفاع از اسلام و مسلمانان متوقف بر قتل او باشد ، جايز است . امّا اينكه آيا وى تحت عنوان محارب درمىآيد كه احتمالا جزايش كشتن است مىگوييم كه ، حكم اختصاص به اين ندارد كه در حال جنگ باشد ، بلكه حكم تابع اسم است . البته قتل او متوقف بر اين است كه در زمان غيبت ، اجراى حدود جايز باشد كه در آن صورت وظيفهء مجتهد عادل است و من در اين مسأله متوقف هستم - بله ، حاكم آن‌طور كه صلاح بداند ايشان را تعزير مىكند ، ولى اگر حاكم نتوانست تعزير كند غير حاكم از باب امر به معروف و نهى از منكر مىتواند كارى مناسب انجام دهد ، بلكه واجب است ، البته با رعايت آسان و آسان‌تر . « 4 »

--> ( 1 ) . جواهر الفقه ، ص 51 . ( 2 ) . قواعد الاحكام ، ج 1 ، ص 111 . ( 3 ) . منتهى المطلب ، ج 2 ، ص 959 و مثل آن در : ص 939 . ( 4 ) . جامع الشتات ، ج 1 ، ص 90 .